Elektrik Motorları ve Sürücüler-Asenkron Makineler / Rotor Yapısına Göre Asenkron Motorlar

Asenkron Makineler / Rotor Yapısına Göre Asenkron Motorlar

Asenkron makineler; bir , iki , üç yada çok fazlı olmak üzere bir kaç watt gücünden 15000 kW gücüne kadar imal edilebilmektedir. Bu motorların stator sargı gerilimleri ise 110-660 volt ve hatta büyük güçlü makinelerde 15000 volt olabilmektedir. Makineler rotor ve rotor sargılarının yapılışına göre iki gruba ayrılır:

Rotoru Sincap Kafesli olan motorlar

Rotoru Bilezikli ve Sargılı olan motorlar
Asenkron motorlar ister bilezikli ister sincap kafesli olsun statorları ile bunun taşıdığı stator sargıları genellikle aynı özellikte yapılır. Sincap kafesli motorların rotor sargısı, çubuklardan oluşan sincap kafesi biçiminde bir sargıdır. Dış devreye hiçbir uç çıkarılmamıştır. Bilezikli motorlarda ise rotorda , yalıtılmış 3 fazlı yıldız bağlı bir alternatif akım sargısı vardır ve bu sargının uçları bilezik-fırça sistemi ile makine dışına alınmıştır. Yıldız noktası içeride izole olarak bırakılır.
Stator iki temel alt kısımdan oluşur :
İnce silisyumlu 0.5 mm lik dinamo saçlarından yapılmış saç paketi
Bu saç paketini taşıyan alüminyum veya pik dökümden yapılmış stator gövdesi
Stator sac paketi , stator sargılarını taşıyan ve manyetik akıyı ileten kısımdır. 0.5 mm silisyumlu saclar , asenkron motorların yapımında gerek ağırlık ve gerekse fiyat bakımından önemli yer tutar. Sacların yüzleri, ince bir yalıtkan lak tabakası ile kaplanır. Saçlar laklandıktan sonra genellikle 170-360 C sıcaklıkta fırınlarda kurutulur.
Stator saclarının olukları ile rotor sargılarının olukları özel ve otomatik tezgahlarda kesilir. Önce stator sacının dış çevresi , rotor olukları mil , kama yeri kesilerek açılır. Hava aralığına göre de stator sacının iç çapı ve rotor sacları elde edilir.
Asenkron makineler , alternatif akımla çalışan makineler olduğundan statorlarındaki manyetik alan şiddeti zamanla değişmektedir. Bu değişim fuko ve histerizis kayıplarından oluşan demir kayıplarını meydana getirir. Bu kayıpları küçük tutmak ve stator saç paketinin fazla ısınmasının önüne geçmek için statorda yüzleri yalıtılmış ince silisyumlu saçlar kullanılmaktadır. Normal asenkron motorlarda kullanılan saçların 50 Hz ve 1T 'lık manyetik endüksiyonda demir kayıpları 1-3 W/kg kadardır. Kayıpları azaltmak için, saçlar çoğu kez tavlanır. Ayrıca , saç paketlerini sıkıştıran cıvatalar saçlardan yalıtılır ve kısa devre meydana gelmesine engel olunur. Bu yalıtım yapılmadığı taktirde değişen manyetik akı dolayısıyla endüklenen gerilimler, kısa devre yolundan büyük kısa devre akımları geçirir ve aşırı ısınmaya yol açar.

1
2
3
4
5
6
7