BİYOMEDİKAL CİHAZ TEKNOLOJİLERİ ALANI

ALANIN MEVCUT DURUMU VE GELECEĞİ
Her ferdi ilgilendiren sağlık hizmetlerinin en önemli yapıtaşlarından birini de biyomedikal cihazlar oluşturmaktadır.

Günümüzde dünya üzerindeki tıbbi ve teknolojik gelişmelere
bakıldığında, insan gen haritası çözülmüş, nano robotlar iş başına
geçmiş, mikro cerrahi, lazer, manyetik rezonans teknikleri artık
sıradan teknolojiler haline gelmiştir. Bundan yüz yıl önce bir bilimsel
buluşun teknolojiye dönüşmesi için 30-40 yıl geçmesi gerekirken
günümüzde bu süre saatlerle ifade edilmektedir. Doğaldır ki bu hızlı
teknolojik gelişim, tıbbi cihazlar alanına da yansımaktadır. Her geçen
gün yeni tedavi teknikleri, yeni tanı cihazları, operasyonel sistemler
sağlık alanında hizmet vermeye başlamaktadır.

Tıp alanındaki hızlı gelişmelere paralel olarak biyomedikal cihaz
teknolojilerinin gelişmesi bu alanı dünyada çok önemli noktalara
getirmiştir. Tıp alanında gelişmelerle teşhis ve tedavide cihazların
kullanımı ve gerekliliği artmış, doğal olarak da bu, cihazların
kullanımlarının dünya çapında yaygınlaştırılması taleplerini de
artırmıştır.

Artan cihaz kullanımı ve yaygınlaşma
talebi, cihazlar için üretim ve satıştan sonra çok önemli bir yere
sahip ( servis desteği ) iş alanını oluşturmuştur. Bu iş alanında
çalışan teknik servis elemanları da aldıkları eğitim,
sertifikalandırılmış görev ve işleriyle kaliteli servis destek hizmeti
vererek insan sağlığı ve yaşam kalitesi için çalışmaktadırlar.

Ülkemizde
de artan Biyomedikal cihazların kullanımı, zamanla ülke çapında da
cihaz kullanımlarının yaygınlaştırılması taleplerini getirmiştir. Cihaz
kullanımlarının artmasıyla da servis desteği ihtiyacının artması ve
yaygınlaşması kaçınılmaz olmuştur. Doğal olarak da bu hizmeti verecek
bilgili ve tecrübeli, nitelikli eleman ihtiyacı oluşmuştur.

Ancak ülkemizde, biyomedikal cihaz teknolojileri alanı kapsamında
çalışan teknik servis elemanları sınırlı sayıda kendi alanında
mühendislik ve meslek yüksek okullarından mezun; çoğunlukla da farklı
alanlardan gelerek yetişmiş, biyomedikalle ilgili eğitimlerini sektörde
çalışırken tamamlamış elemanlardan oluşmaktadır. Bu elemanlarda alan
eğitimi eksikliğinden çalışma hayatlarında büyük sıkıntılar yaşamış ve
bu eksikliklerini ancak uzun vadede giderebilmişlerdir. Bu da yetişmiş
bir personelin etkin çalışabilme süresini geciktirmektedir. Doğal
olarak bu sıkıntılar, teknik destek problemlerinin giderilmesini
zorlaştırmaktadır.

A yrıca cihazların çoğunluğunun yurt dışında üretilmesi birçok olumsuzluğu da beraberinde getirmektedir:

Yedek parçada yurt dışına bağımlılık
Parça ve servis desteğinde yurt dışına bağımlılık
Servis elemanlarının sertifikalandırılmasında yurt dışına bağımlılık
Parça, servis ve hizmet maliyetinde artış
Maliyet yüksekliği nedeniyle hizmetlerde yavaşlama ve yaygınlaşamama
Servis kalitesinde düşme

Tüm bu nedenler, cihazların kullanımını, yaygınlaşmasını, sağlık
hizmetlerinin sürekliliğini de yavaşlatmaktadır. Bunu önlemek için de
öncelikle, sektörde ve hastanelerde bu cihazlarla ilgilenecek hastane
personeli (doktor, hemşire, v.b) ile biyomedikal klinik mühendisleri,
cihaz üreticileri ve satıcıları arasında iş birliği ve koordinasyonu
arttırmak gerekmektedir. Bunu artıracak, teknik problemleri çözmeye
yönelik en güncel uygulamalı alan eğitimlerini almış ara eleman
ihtiyacı da oldukça fazladır.

İhtiyacı
karşılayacak teknisyenlerin de direkt Biyomedikal Cihaz Teknolojileri
alanındaki Anadolu Teknik Liseleriyle, alanda farklı dallara ait
modüller ile mesleki eğitimle yetiştirilmesi hedeflenmektedir. Alınacak
eğitim sonrasında, öğrenilen temel bakım ve
onarım
faaliyetlerinin çalışma hayatında uygulamaya geçirilmesiyle cihazların
kurulum, bakım ve onarım masrafları belli oranlarda düşürülebilecektir.
Sözü geçen cihazlarla ilgili olarak ülke dışına ödenen döviz ve mevcut
dışa bağımlılık da kısmen azaltılarak ülke ekonomisine katkı
sağlanacaktır.

Ayrıca yetişen bu elemanlarla, hastanelerin ve özel sektörün ara eleman
ihtiyacı daha kısa sürede karşılanırken çalışan mevcut personel
üzerindeki büyük iş yükü de paylaştırılabilecektir. Böylece sağlık
sektörüne en önemli desteği veren teknik destek hizmetleri de istenen
kalite ve hızlılıkla ve en ekonomik şekilde gerçekleştirilerek ülke
çapında yaygınlaştırılabilecektir.

Biyomedikal cihaz teknolojileri alanı dünyada ve Türkiye'de hızla
gelişmekte ve tanınmaktadır. Sektör içerisindeki meslekler de bu
gelişime paralel olarak aynı hızla gelişmekte ve yayılmaktadır. Bu
gelişim içerisinde Biyomedikal Cihaz Teknolojileri alanı, sektördeki en
önemli ihtiyaçları karşılayabilecek dört meslek olarak çalışılmıştır.
İlerleyen zaman içinde bu hızlı gelişime paralel olarak yeni
mesleklerin ve alt dalların da oluşumu da kaçınılmazdır.

Sektörde
hastanelerin ISO ve kalite başvuruları, akreditasyon başvuruları ve AB
uyum yasaları çerçevesinde biyomedikal ünitelerin kurulması
zorunluluğunun gündeme gelmesiyle beraber mevcut ihtiyaç daha da
artacaktır. Teknik mevzuatların bilinmesi (CE belgeleri ve yeni
yaklaşım direktifleri ) satış ve üretim izni için yeni olanaklar
sunacaktır. Bu gelişmeler ışığında iç üretimin yerleşmesi ve artması,
doğal olarak biyomedikal personeline yeni iş alanları da açacaktır.

ALANIN ALTINDA YER ALAN MESLEKLER

1.Tıbbi Görüntüleme Sistemleri

TIBBİ GÖRÜNTÜLEME SİSTEMLERİ TEKNİK SERVİS ELEMANI
Tanımı:
Tıbbi görüntüleme cihazlarına ilişkin kurulum şartlarını kontrol etme,
yetki dahilinde montaj, ilk çalıştırma, bakım, onarım ve kalibrasyon
ile ayar işlerini kendi başına ve/veya teknik destek ekibi ile belirli
bir süre içerisinde ve de ihtiyaç duyulan her zamanda yapma bilgi ve
becerisine sahip nitelikli kişidir.

Görevleri:
1. İş organizasyonunu yapmak.
2. Temel elektrik- elektromekanik kontrolleri gerçekleştirmek.
3. Biyomedikal sistemlerle ilgili temel ölçmeleri yapmak.
4. Tıbbi teknoloji organizasyonlarını yapmak.
5. Görüntüleme cihazlarının kurulum ve ortam şartlarını kontrol etmek, yetki dahilinde arızalarını tespit etmek ve gidermek.
6.
Ultrasonik görüntüleyicilerin, x-ışınlı görüntüleyicilerin, nükleer tıp
görüntüleme cihazlarının, elektromanyetik görüntüleyici ünitelerinin,
tomografi ünitelerinin kurulumunu ve montajını, periyodik bakımlarını
yapmak, kalibrasyon ve ayarlarını kontrol etmek.
7. Cihazların bilgisayar ve ilgili çevre birimleri ile bağlantılarını yapmak.
8. Hastane veri ağ bağlantılarını kontrol etmek ve tanımlamalarını yapmak.
9. Endoskopik cihazların (vücut içi kamera sistemlerinin) ve monitörlerin tamir ve bakımını yapmak.
10. Meslekî gelişime ilişkin faaliyetleri yürütmek.

2.Tıbbi Laboratuar ve Hasta Dışı Uygulama Cihazları

TIBBİ LABORATUAR VE HASTA DIŞI UYGULAMA CİHAZLARI TEKNİK SERVİS ELEMANI
Tanımı:
Tıbbi
laboratuar ve hasta dışı uygulama cihazlarına ilişkin kurulum
şartlarını kontrol etme, yetki dahilinde montaj, ilk çalıştırma, bakım,
arıza tespiti, onarım ve kalibrasyon ile ayar işlerini kendi başına
ve/veya teknik destek ekibi ile belirli bir süre içerisinde ve de
ihtiyaç duyulan her zamanda yapma bilgi ve becerisine sahip nitelikli
kişidir.

Görevleri:
1. İş organizasyonunu yapmak.
2. Temel Elektrik- Elektromekanik kontrolleri gerçekleştirmek.
3. Biyomedikal sistemlerle ilgili temel ölçmeleri yapmak.
4. Tıbbi Teknoloji Organizasyonlarını yapmak .
5.
Tıbbi laboratuar ve hasta dışı uygulama cihazlarının kurulum şartlarını
kontrol etmek bu cihazların yetki dahilinde arızalarını tespit etmek ve
gidermek.
6. Laboratuar ve
sterilizasyon ortamlarında kullanılan, temel laboratuar ve destek
cihazları ile hasta dışı uygulama cihazlarının kurulum ve montajını,
periyodik bakımlarını yapmak, kalibrasyon ve ayarlarını kontrol etmek.
7. Cihazların bilgisayar ve ilgili çevre birimleri ile bağlantılarını yapmak.
8. Hastane veri ağ bağlantılarını kontrol etmek ve tanımlamalarını yapmak.
9. Cihazların yetki dahilinde arızalarını tespit etmek ve gidermek.
10. Meslekî gelişime ilişkin faaliyetleri yürütmek.

3. Yaşam Destek ve Tedavi Cihazları

YAŞAM DESTEK VE TEDAVİ CİHAZLARI TEKNİK SERVİS ELEMANI
Tanımı:
Yaşam
destek ve tedavi cihazlarına ilişkin kurulum şartlarını kontrol etme,
yetki dahilinde montaj,ilk çalıştırma, bakım, arıza tespiti, onarım ve
kalibrasyon ile ayar işlerini kendi başına veya teknik destek ekibi ile
belirli bir süre içerisinde ve de ihtiyaç duyulan her zamanda yapma
bilgi ve becerisine sahip nitelikli kişidir.
Görevleri :
1. İş organizasyonunu yapmak.
2. Temel Elektrik- Elektromekanik kontrolleri gerçekleştirmek.
3. Biyomedikal sistemlerle ilgili temel ölçmeleri yapmak.
4. Tıbbi Teknoloji Organizasyonlarını yapmak.
5.
Yaşam destek ve tedavi cihazlarının kurulum şartlarını kontrol etmek bu
cihazların yetki dahilinde arızalarını tespit etmek ve gidermek.
6.
Yaşam destek ve tedavi amaçlı yüzey etkili destek ve tedavi cihazları
ile özellikle ameliyathane ve yoğun bakım servislerinde kullanılan,
destek ekipmanlarının, dolaşım ve solunum cihazlarının, kurulum ve
montajını, periyodik bakımlarını yapmak, kalibrasyon ve ayarlarını
kontrol etmek.
7. Cihazların bilgisayar ve ilgili çevre birimleri ile bağlantılarını yapmak.
8. Hastane veri ağ bağlantılarını kontrol etmek ve tanımlamalarını yapmak.
9. Medikal gazları ayırt etmek ve gaz hat arızalarını tespit etmek.
10. Mesleki gelişime ilişkin faaliyetleri yürütmek.

4. Fizyolojik Sinyal İzleme Teşhis ve Kayıt Cihazları

FİZYOLOJİK SİNYAL İZLEME TEŞHİS VE KAYIT CİHAZLARI TEKNİK SERVİS ELEMANI
Tanımı:
Fizyolojik
sinyal izleyici teşhis ve kayıt cihazlarına ilişkin kurulum şartlarını
kontrol etme, yetki dahilinde montaj, ilk çalıştırma, bakım, arıza
tespiti, onarım ve kalibrasyon ile ayar işlerini kendi başına veya
teknik destek ekibi ile belirli bir süre içerisinde ve de ihtiyaç
duyulan her zamanda yapma bilgi ve becerisine sahip nitelikli kişidir.

Görevleri:
1. İş organizasyonunu yapmak.
2. Temel elektrik- elektromekanik kontrolleri gerçekleştirmek.
3. Biyomedikal sistemlerle ilgili temel ölçmeleri yapmak.
4. Tıbbi teknoloji organizasyonlarını yapmak.
5.
Fizyolojik sinyal izleyici teşhis ve kayıt cihazlarının kurulum
şartlarını, hasta bağlantılarını kontrol etmek bu cihazların yetki
dahilinde arızalarını tespit etmek ve gidermek.
6.
Fizyolojik sinyallerin teşhis ve tedavi amaçlı izlenmesi ve
işlenmesinde kullanılan, tüm vücut sinyal izleme cihazları ile teşhis
ve takip cihazlarının kurulum ve montajını, periyodik bakımlarını
yapmak, kalibrasyon ve ayarlarını kontrol etmek.
7. Cihazların bilgisayar ve ilgili çevre birimleri ile bağlantılarını yapmak.
8. Hastane veri ağ bağlantılarını kontrol etmek ve tanımlamalarını yapmak.
9. Meslekî gelişime ilişkin faaliyetleri yürütmek.

MESLEK ELEMANINDA ARANAN ÖZELLİKLER:

Meslekte çalışacak kişilerin tüm duyu organları, işlevlerini tam olarak
yerine getirmelidir. El becerisine dayalı bir meslek alanı olduğundan,
el ve parmaklarını ustalıkla kullanabilmelidir. Kişisel ve çevresel
sağlığı korumak açısından, alana ve cihazlara özel güvenlik önlemlerini
uygulamada çok hassas davranan, hızlı çözüm üretebilen, yorum ve analiz
yeteneği yüksek olan kişiler olması gerekir. Ayrıca duyarlılık ve özen
isteyen bir çalışma gerektirdiğinden kişinin sabırlı, dikkatli,
tedbirli ve titiz, başkaları ile iş birliği içinde çalışabilen,
hoşgörülü ve empati kurma yeteneği olan, sorumluluk duygusu gelişmiş
kişiler olması da gereklidir.

Mekanik
konulara ilgili ve yetenekli, alet ve makinelerle uğraşmaktan hoşlanan,
değişken çalışma temposuna hazırlıklı ve dayanıklı, kapalı dar
ortamlarda çalışabilen, sesleri ayırt edebilme yeteneğine sahip, ince
ayrıntıları algılayabilen kimseler olması gerekir. Fen bilimleri,
matematik, bilgisayar ve mutlaka gerekli olan yabancı dille ilgili ve
bu alanlarda başarılı kişiler de olmaları gerekmektedir

ÇALIŞMA ORTAMI VE KOŞULLARI:
Tıbbi görüntüleme sistemleri; teknik servis elemanları genellikle
kapalı görüntüleme cihaz odalarında, hastane içerisindeki teknik servis
birimlerinde ya da firma atölyelerinde çalışırlar.
Çalışma ortamları ve özellikle çalışma saatleri ihtiyaca göre
değişkendir. Kurulumlar, arıza tespit ve onarım aşamalarında eğilme,
uzanma v.b hareketleri sıklıkla yaparlar. Cihaz odalarında ve dışında
tozlu, kirli ve mikrobiyolojik risk taşıyan ortamlarla
karşılaşabilirler. Çalışılan görüntüleme cihazlarına ve ortamlara özel
riskli durumlara, daima uygun teçhizat ve donanımla hazır olmak
zorundadırlar. Çalışırken mühendisler, teknikerler, operatörler, sağlık
personeli, hasta ve hasta yakını, müşteriler ve diğer çalışanlarla
iletişim hâlindedirler.